‘Je wordt maar een keer smoorverliefd op een standplaats’

Bram VermeulenDeze maand zit Bram Vermeulen een jaar in Turkije. Een goed moment om eens te kijken hoe de overstap van Zuid-Afrika naar Turkije is gegaan.

Als correspondent leefde Bram Vermeulen zeven jaar als God in Afrika. Met pijn in het hart besloot hij dat het tijd werd voor een nieuwe uitdaging. Een jaar geleden vond hij deze uitdaging in het land van de kebab, baklava en minaretten. Zijn nieuwe standplaats: Istanbul. Imke Meulenbroek, studente journalistiek, interviewde Bram Vermeulen over zijn eerste jaar als correspondent in Turkije.

Turkije, een nieuw avontuur. Je vertrok uit Zuid-Afrika. Was het werken in het corrupte en gewelddadige Afrika niet spannend genoeg meer?

‘Nou zeg wat is dat voor omschrijving van Afrika! Afrika is wel meer dan alleen corrupt en gewelddadig. Ook geweldig mooi en inspirerend.
Afrika was nog steeds spannend, maar ik wilde mezelf opnieuw testen, Afrika werd te comfortabel. Ik kende mijn weg, had mijn analyses klaar. Ik had er zeven jaar gezeten, een boek geschreven en een prijs gewonnen. Mijn leven was top, dus tijd om te verkassen en de woestijn te betreden, want dat was Turkije wel in de eerste maanden. Daar werd ik weer even onzeker als toen ik in Zuid-Afrika begon.’

“Ik heb me vaak voor mijn hoofd geslagen: Hoe kon ik zo stom zijn.”

Spijt van je verhuizing?

‘Ik voelde me compleet verloren. Ik heb me vaak voor mijn hoofd geslagen: Hoe kon ik zo stom zijn. Alles opgegeven, maar nu vind ik het fascinerend. Spijt geen moment, want ik leer al weer en daar gaat het om. Een nieuwe taal, een vreemde geschiedenis. Er gebeurt heel veel in Turkije en als ik terug ben in Afrika voel ik dat ik er goed aan heb gedaan. Door te vertrekken, alle schroeven los, mezelf weer te testen en te laten zien dat ik meer kan dan alleen Afrika.’

In Johannesburg moest je vaak op je hoede zijn. Voelt Istanbul als een bevrijding, als een gevangene die na zeven jaar weer vrijkomt?

‘Neeeeeeeee! Ik weet wat je bedoelt. Het is een verademing om ‘s nachts zorgeloos over de Istiklal Caddesi in Istanbul te kunnen flaneren. Een drukke stad tot diep in de nacht, dat heb je in Johannesburg niet. Maar Zuid-Afrika gaf altijd ook een enorm gevoel van vrijheid, ondanks de tralies. De spirit is er heel anders: alles kan, alles mag. Mensen beoordelen elkaar niet zoals in Nederland. Ik vind Nederland ook niet interessant, die discussie over de Islam begint ontzettend te vervelen, om te gapen zo saai. We zijn een zuur zeurland geworden. De discussie in Nederland gaat vooral over de vraag waarom we Turkije niet in de EU willen. De hoofdreden: er wonen moslims en moslims vinden we eng.’

Wat waren je eerste gedachten toen je hoorde dat Turkije je nieuwe standplaats zou worden?

‘Istanbul is niet opgelegd, ik heb er zelf om gevraagd. Het beeld dat van Turkije bestaat botst erg met de stad waarin ik nu leef. Hip, cool and happening! Er gebeurt ontzettend veel. Ik houd van plekken die nog niet zo bekend zijn en die meer aandacht verdienen.
Turkije is veel gecompliceerder dan Afrika. In Afrika gaat het toch al gauw over zwart vs wit, of arm vs rijk, dat is makkelijk uit te leggen. In Turkije gaat het over moslims vs moslims, dat is veel ingewikkelder.’

Iets wat we misschien nooit helemaal zullen begrijpen?

‘Dat ligt eraan hoeveel moeite de lezer of kijker er voor wil doen. Volg je nieuws uit Turkije? Wat is het laatste nieuws dat je bijstaat?
Eigenlijk maakt het niet uit, alles is interessant als je je erin verdiept. Daar ben ik me steeds meer van bewust. Ooit vroeg de NOS me om Balkan-verslaggever te worden. Ik wist er niks van en ik moest er ook niets van hebben, maar na een trip was ik verkocht. Ik kwam ook maar bij toeval in Afrika terecht. Ik wist er niets van maar raakte verslaafd.’

Naast Bram Vermeulen de correspondent ben je ook echtgenoot en vader. Je vriendin en kind zaten er zeker niet op te wachten dat ze – toen ze eindelijk gewend waren aan Afrika – weer met je mee naar Turkije moeten?

‘Mijn vriendin is Zuid-Afrikaanse. Ze moest dus haar thuis verlaten. Mijn kind is nu drie jaar oud en dus flexibel en overal gelukkig. Maar dat is inderdaad een grote prijs voor reislust. Turkije was een moeilijke keuze, ook voor mij. Dat komt vooral door de taal. Het lijkt op geen enkele taal die ik spreek, heeft compleet andere zinsconstructies en er zijn maar een handvol woorden in het Turks die uit andere talen zijn geleend. Het is dus een gigantische hindernis er zo maar aan de slag te gaan, ook voor mijn partner. Zij moet werk vinden in een Turks bedrijf en de meesten Turken spreken nauwelijks Engels.’

Al wel een beetje kunnen wennen aan Turkse gewoontes of blijven een hoop dingen je verbazen?

‘Het blijft vooral moeilijk om het land te doorgronden. Wat je ziet is niet wat je begrijpt, maar dat maakt dit vak zo leuk. Bijvoorbeeld in gesprekken met Turken: what you see is not what you get. Op politiek niveau ben ik er nog steeds niet achter of deze regering echt wil hervormen en democratiseren om in de EU te komen of dat ze het proces gebruiken voor eigen doelstellingen en niet serieus zijn. Als het er op aan komt lopen ze weg voor hun verantwoordelijkheden. Op persoonlijk vlak speelt dat ook. Je wordt als journalist vaak iets op de mouw gespeld.’

“Ik telde onbewust de zwarten. In Turkije hoeft dat niet meer.”

Ik wil je een citaat voorleggen uit je boek. “Een blanke. Maar een blanke Afrikaan. Zo moest ik worden. Ik biecht het maar vast op: ik haalde mijn doelstellingen niet.” (Citaat uit het boek: Help, ik ben blank geworden) Je integratieproces in Zuid-Afrika is totaal mislukt. Ga je in Turkije überhaupt nog een poging wagen te integreren?

‘Ja, maar minder ambitieus. Ik moet zeggen dat ik er ook minder mee bezig ben. In Zuid-Afrika keek ik in elke kroeg om me heen en telde onbewust het aantal zwarten. In Turkije hoeft dat niet meer. Er staat immers ook geen geschiedenis van 400 jaar tussen ons. Ik kan zeggen dat ik ben ingeburgerd als ik de taal spreek, maar dat gaat nog wel even duren…’

Turks is niet echt je tweede taal. Ik kan me voorstellen dat jij en je tolk dit jaar onafscheidelijk waren?

‘Ja, ik heb er al heel wat versleten. Het lastige van die manier van werken is dat je heel erg afhankelijk wordt van iemand anders werktempo, lust en ook zijn overredingskracht en charme. Dat moet ik uit handen geven en dat doe ik niet graag.’

Je bent inmiddels een doorgewinterde correspondent. Verschilt de manier van werken in Turkije veel van de manier waarop je in Zuid-Afrika werkte?

‘Oh ja, vooral de taalproblemen, de tolk die er altijd tussenstaat, maakt je kwetsbaar. Ik ben ook mijn voelhorens kwijt,vang geen gesprekken meer op in de bus of tram. Ik ben op dit moment een beetje onthand als journalist. Daar wordt ik ongeduldig van, maar niet ongelukkig. I will overcome!’

En dan de vraag die natuurlijk niet uit kan blijven: Turkije of Zuid-Afrika? Er is echt maar een antwoord mogelijk.

‘Haha, gemeen hoor. Zuid-Afrika, daar komt tweederde van mijn familie vandaan. Volgens mij word je maar één keer smoorverliefd op een standplaats, dus Turkije heeft een achterstand, maar ik ben niet ongevoelig voor avances. Istanbul doet hard zijn best.’

IstanbulNewMoon

Bram Vermeulen

Bram Vermeulen werd in 1974 geboren in Wamel (Gelderland). Na zijn studies journalistiek in Tilburg en Internationale Betrekkingen in Amsterdam kwam hij in 1997 bij de NOS terecht. In 2001 verruilde hij zijn plek achter het bureau bij het Radio-1-journaal voor een correspondentschap. Zeven jaar lang berichtte hij vanuit zijn standplaats Johannesburg over de ontwikkelingen in Zuidelijk Afrika. Naast zijn werk voor de NOS was hij ook werkzaam voor NRC Handelsblad, de Wereldomroep en de VRT. Bram Vermeulen werd eind 2008 door het vakblad De Journalist uitgeroepen tot ‘Journalist van het jaar’. Hij kreeg de prijs met name voor zijn berichtgeving over de situatie in Zimbabwe rondom de frauduleuze verlopen verkiezingen in dat land. Een jaar geleden verruilde de boomlange correspondent zijn standplaats Johannesburg voor de Turkse hoofdstad Istanbul. In die periode kwam ook zijn eerste boek uit. In ‘Help, ik ben blank geworden. Bekentenissen van een Afrika-Correspondent’ kijkt hij terug op zijn correspondentschap in Afrika.

Door Imke Meulenbroek

Lees ook:Lucas Waagmeester wordt nieuwe NOS-correspondent Turkije
Lees ook:Correspondent Bram Vermeulen verlaat Turkije
Lees ook:De beste correspondent zit in Turkije
Lees ook:Bram Vermeulen reist door het andere Turkije
Lees ook:Kijktip: ‘Langs de grenzen van Turkije’

6 Reacties // Reageer

6 thoughts on “‘Je wordt maar een keer smoorverliefd op een standplaats’

  1. Cenk

    Het liefst heb ik dat meneer Vermeulen terug gaat naar Afrika, want tot nu toe brengt hij alleen schade aan Turkije met zijn incorrecte journalistiek.

    Al vroeg in zijn carrière als Turkije-correspondent begon de schade aan Turkije. Bij de crash van Turkish Airlines bij Schiphol

    zei meneer Vermeulen: “de krant Hürriyet plaatste meteen een kop op de website, in chocoladeletters, waarop staat Holland geeft iedereen en alles de schuld behalve zichzelf, daarin hoor je toch heel duidelijk in dat de Turken niet bereid zijn de helden status van de piloten weg te nemen.”

    Waarom wordt Hürriyet weergegeven als de reactie/mening van de Turken over de onderzoeksresultaten? Omdat Hürriyet één van de grootste kranten in Turkije is? Het aantal lezers van een krant weerspiegelt toch nooit de kwaliteit/objectiviteit van een krant? Deze reactie van Hürriyet was te verwachten. Het krant is namelijk niet echt serieus wat betref zorgvuldigheid en objectiviteit en ze zijn behoorlijk nationalistisch. Andere grote kranten in Turkije hadden een matigere berichtgeving en waren niet zo snel op hun teentjes getrapt. Waarom werden die kranten niet weergegeven als de reactie van ‘de Turken’, maar wel de reactie van een nationalistische krant. Tevens is het expliciet zeggen van “in chocoladeletters” zeer misleidend, want zowat alle koppen in Hurriyet (zowel op website als op papier) zijn in chocoladeletters. Ik garandeer u dat zelfs nú artikelen staan met chocoladeletters. De kop in Hurriyet luidde destijds als: “Hollanda dışında herkes suçluymuş”. Dit werd door meneer Vermeulen vertaalt als “Holland geeft iedereen en alles de schuld behalve zichzelf”, dit klinkt heel anders dan zoals het echt hoort te zijn vertaald: “Iedereen is schuldig, behalve Nederland”. Uw vertaler levert helaas geen goed werk.

    Zo zijn er meer fouten die u constant maakt. Zoals door de AK-partij islamitsch te noemen. Islamitische partijen zijn in Turkije wettelijk verboden. De AK-partij noemt zichzelf conservatief.

      /   Reply  / 
  2. Cenk

    U vraagt zich af of de regering pro-EU is. Als de regeringspartij niet pro-EU is, dan is geen enkele partij voorstander van de EU. Ik bedoel de CHP en MHP hebben tot nu toe noch de democratische hervormingen gesteund, noch eigen plannen naar voren gebracht.

      /   Reply  / 
  3. Recep

    Ik kan me wel vinden in de reactie van Cenk. De regerende AK-partij wordt als een conservatieve, Islamistische partij geschetst, maar is wel de enige partij die progressieve hervormingen wil doorvoeren. Ze moeten ook zo nu en dan de hervormingen noodgedwongen parkeren nadat de nationalistische partijen (CHP, MHP) de bevolking ophitsen. Dat hoor ik Bram Vermeulen nooit zeggen….

      /   Reply  / 
  4. Bert Jippes

    Beste Bram,

    Doodzonde dat je in je voortreffelijke documentaire de fotograaf Ara Güler niet aan het woord hebt gelaten. Güler, inmiddels 82 naar ik meen, heeft een voortreffelijke fotoserie van het oude Turkije en de veranderingen daarna. Hij was als fotograaf verbonden aan Magnum en behoorde tot de wereldtop. Zijn werk is ondermeer gepubliceerd door Time Life en Paris Match. Heeft later ook documentaires gemaakt. Ongetwijfeld zal hij veel kunnen vertellen over Ataturk. Op Google is veel over hem te vinden.
    Vriendelijke groet,
    Bert

      /   Reply  / 
  5. Harry

    Ik heb genoten van de afleveringen van Vermeulen. Top televisie en mijn beeld van Turkije is alleen nog maar positiever geworden. De Turken die geïntervieuwd werden konden stuk voor stuk reflecteren over de hun geloof, hun land en de gemeenschap. Ik vond het overweldigend, prachtige mensen, prachtig land en dank aan de VPRO dat men Vermeulen deze fantastische opnames heeft laten maken. Tot slot nog een compliment voor het goede camerawerk. Ik kijk uit naar de nieuwe reeks, India naar ik begrepen heb.

      /   Reply  / 
  6. Sahin

    Bram vermeulen interviewt expres altijd niet geschoolde boeren turken
    nederlanders mogen geen goede beeld van de turken en turkije hebben
    terwijl turkije veel moderner is dan de meeste europese landen

    schijnheilige racistische NOS media

      /   Reply  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>